KhamPhaVoThuat.comBách khoa môn phái, lịch sử võ thuật

Chuyên mục

Khám phá nội dung theo từng chủ đề

📚

Võ cổ truyền và môn phái Việt

Lịch sử – văn hoá các môn phái và dòng võ Việt: Thất Sơn thần quyền vùng Bảy Núi An Giang và vì sao bị gọi "võ ma" (tín ngưỡng dân gian, đối chiếu sử liệu); hình tượng con hổ và Hổ quyền; võ tượng hình (mèo, gà, hạc, rắn) và bài Miêu tẩy diện; Hùng kê quyền trong võ Bình Định cũ (nay thuộc Gia Lai); phép chào thỉnh thủ – ý nghĩa từng thế tay; bài thiệu (thơ quyền) và cách bài quyền được truyền khẩu; võ Thăng Long và võ kinh đô Huế; võ Nam Bộ; lịch sử ra đời Vovinam (1938, Nguyễn Lộc — dữ kiện công khai, không bàn chính trị); võ Việt ra thế giới (Pháp, châu Âu). Giữ slug: ly-do-khien-cho-mon-vo-that-son-than-quyen-bi-goi-la-vo-ma (bài cũ NHIỀU LƯỢT XEM NHẤT — viết chắc tay nhất site) · ho-quyen-va-hinh-tuong-con-ho-trong-cac-the-vo-co-truyen-viet-nam · tim-hieu-ve-y-nghia-phep-chao-thinh-thu-trong-mon-phai-vo-co-truyen · ve-binh-dinh-xem-chieu-thuc-vo-meo-gia-truyen-mieu-tay-dien (đổi góc: võ tượng hình và bài Miêu tẩy diện) · hoai-niem-ve-truyen-nhan-hung-ke-quyen-vang-danh-dat-vo-binh-dinh (đổi góc: Hùng kê quyền là gì, gốc tích, ý nghĩa; không nêu tên truyền nhân còn sống) · phuong-phap-de-truyen-dat-mot-bai-quyen-vo-co-truyen-nhanh-chong (đổi góc: bài thiệu, khẩu quyết — cách võ cổ truyền được truyền đời) · the-nghiem-su-loi-hai-cua-mon-quoc-vo-viet-nam-viet-vo-dao (đổi góc: lịch sử ra đời và triết lý Vovinam – Việt Võ Đạo) · chuyen-ve-nhung-nguoi-phap-co-niem-dam-me-nhiet-huyet-voi-vo-thuat-viet (đổi góc: võ Việt ở Pháp và châu Âu — rào năm, không nêu tên người còn sống).

10 bài viết
📚

Võ trong lịch sử Việt Nam

Võ gắn với lịch sử dân tộc (từ thời dựng nước tới hết triều Nguyễn, dừng trước 1930): tinh thần thượng võ của các võ tướng trong sử sách; thi võ cử thời Lê và thời Nguyễn (nội dung thi, học vị võ — viết rào khi không chắc); Giảng võ đường thời Trần và việc luyện quân; Trần Hưng Đạo và Binh thư yếu lược / Vạn Kiếp tông bí truyền thư (văn bản, giá trị, tranh luận văn bản học); võ Tây Sơn và nữ tướng Bùi Thị Xuân (sử liệu vs giai thoại); Hai Bà Trưng, Bà Triệu dưới góc võ nghệ trong truyền thuyết; voi chiến và kỵ binh trong lịch sử Việt; đấu vật làng (vật cầu, vật Liễu Đôi) như lễ hội thượng võ; võ trong văn học dân gian và ca dao. Giữ slug: chinh-khi-va-tinh-than-thuong-vo-cua-cac-vo-tuong-trong-su-sach-viet.

10 bài viết
📚

Võ thuật Trung Hoa

Lịch sử và môn phái võ Trung Hoa: Thiếu Lâm – truyền thuyết Đạt Ma và sử liệu thật (bia, tư liệu nhà Minh), hệ thống quyền pháp; Võ Đang và Trương Tam Phong (nhân vật lịch sử hay truyền thuyết); Thái cực quyền – từ làng Trần gia câu đến các phái Dương, Ngô, Vũ, Tôn và điều nghiên cứu sức khoẻ thật sự nói; Vịnh Xuân quyền – truyền thuyết Nghiêm Vịnh Xuân, Diệp Vấn, hành trình ra thế giới; nội gia quyền (Hình Ý, Bát Quái) và ngoại gia quyền; Nam quyền Bắc cước; Hồng Gia quyền và Hoàng Phi Hồng thật – phim; Nghĩa Hoà Đoàn và niềm tin "đao thương bất nhập" (sử liệu); võ hiệp Kim Dung – võ công hư cấu và võ thật. Giữ slug: vo-hoc-thieu-lam-nhat-lo-luc-hop-quyen-bo-quyen-co-ban (đổi góc: võ Thiếu Lâm: truyền thuyết, sử liệu và hệ thống quyền) · luyen-thai-cuc-quyen-de-co-the-phong-tri-benh-tat-lau-dai (đổi góc: lịch sử các phái Thái cực + nghiên cứu sức khoẻ nói gì, không hứa chữa bệnh) · mot-vai-chieu-thuc-vinh-xuan-tu-ve-co-ban-moc-nhan-huong (đổi góc: lịch sử Vịnh Xuân quyền và mộc nhân trang trong lịch sử môn).

10 bài viết
📚

Võ thuật Nhật Bản

Lịch sử – văn hoá võ Nhật (budo): kiếm Nhật và vị trí của thanh kiếm trong văn hoá samurai; samurai rèn luyện tinh thần qua Thiền; ninja thật và ninja huyền thoại (Iga, Kōga — sử liệu ít, nhiều hình ảnh do kịch Edo và phim tạo ra); sumo – nghi lễ Thần đạo như hiện tượng văn hoá, võ đài dohyo, cấp bậc; judo ra đời từ jujutsu (Kano Jigoro, Kodokan 1882); karate từ Okinawa đến Nhật Bản đại lục; thuật ngữ trong võ đường Nhật (dojo, sensei, osu, kata, kiai…); "vũ khí" trên cơ thể người tập karate và tập makiwara (lịch sử, không dạy luyện cứng); karate truyền thống và karate thể thao Olympic; aikido – lịch sử Ueshiba Morihei và triết lý hoà khí. Giữ slug: thanh-guom-samurai-bieu-tuong-cua-tinh-than-thuong-vo-cua-cac-samurai-nguoi-nhat · giai-ma-bi-quyet-de-dao-tao-dao-cac-chien-binh-samurai-qua-cam-thien (samurai và Thiền) · tim-hieu-ve-nhung-ninja-an-si-nhat-ban-sat-thu-gioi-nhat (đổi tít: ninja thật và huyền thoại) · mon-vo-sumo-net-tinh-hoa-cua-vo-thuat-truyen-thong-nhat-ban · thu-vien-vo-thuat-lich-su-ra-doi-va-phat-trien-cua-judo-jujutsu · tong-hop-thuat-ngu-can-ban-trong-mon-phai-karate · cung-kham-pha-nhung-vu-khi-bi-mat-nam-tren-co-the-nguoi-vo-karate · kham-pha-nhung-khac-biet-trong-cach-tap-luyen-va-hinh-thuc-giao-dau (karate truyền thống và karate thể thao) · aikido-mon-vo-nham-vao-muc-dich-tu-chien-thang-ban-than-minh (lịch sử và triết lý aikido).

10 bài viết
📚

Võ Hàn Quốc, Đông Nam Á và Nam Á

Lò võ châu Á ngoài Trung – Nhật: lịch sử taekwondo (thập niên 1950, các kwan, Choi Hong-hi — dữ kiện trung tính) và taekkyon; hapkido; ssireum vật Hàn; muay Thái – lịch sử, nghi thức wai khru ram muay, vòng mongkhon (văn hoá, không tâm linh hoá); lethwei Myanmar; bokator Campuchia; silat Malaysia – Indonesia (di sản văn hoá); arnis/eskrima/kali Philippines (võ gậy); kalaripayattu Ấn Độ và giả thuyết "cội nguồn võ châu Á" (đối chiếu sử liệu); vật Mông Cổ bökh và lễ hội Naadam.

10 bài viết
📚

Võ phương Tây và MMA

Lịch sử võ Âu – Mỹ và võ tổng hợp: pankration và đấu vật Olympic cổ đại; boxing từ đấm tay trần đến luật Queensberry; đấu kiếm châu Âu và HEMA (khôi phục kiếm thuật từ sách cổ); savate Pháp; sambo; Krav Maga (lịch sử ra đời, không bàn quân sự/chính trị); capoeira Brazil – võ, nhạc và lịch sử người nô lệ; jiu-jitsu Brazil và gia đình Gracie; lịch sử MMA hiện đại từ vale tudo đến các giải có luật; võ thuật đấu sĩ La Mã (gladiator – sử liệu vs phim). Giữ slug: nhung-don-the-karate-thuc-chien-cuc-ky-hieu-qua-tren-san-mma (đổi góc: karate trên sàn MMA — vì sao lối đứng nghiêng, giữ khoảng cách lại hợp; không xếp hạng võ sĩ, không dạy đòn).

10 bài viết
📚

Binh khí cổ và vũ khí võ thuật

Lịch sử – văn hoá binh khí: thập bát ban võ nghệ (mười tám món binh khí) là gì; côn – binh khí của võ Việt và võ Thiếu Lâm; côn nhị khúc (nunchaku) – nguồn gốc Okinawa và hình ảnh điện ảnh; đao, kiếm Việt cổ qua hiện vật khảo cổ (kiếm Đông Sơn) và bảo tàng; kiếm Nhật được rèn thế nào (thép tamahagane, gấp thép, tôi đường hamon — nguyên lý luyện kim, KHÔNG hướng dẫn rèn); thép Damascus thật và giả; thương, giáo, kích; cung nỏ và nỏ thần trong truyền thuyết An Dương Vương (sử liệu vs truyền thuyết); song đao, song kiếm, binh khí đôi; sưu tầm binh khí cổ – luật vũ khí thô sơ và di sản ở mức nguyên lý.

10 bài viết
📚

Võ đạo, triết lý và kinh điển võ học

Tư tưởng đằng sau võ: chữ 武 "chỉ qua vi võ" (dừng giáo) và võ là gì; từ bujutsu đến budo – khái niệm "đạo" trong võ Nhật thời Minh Trị; bushido – sách của Nitobe Inazō (1899/1900) và khoảng cách với samurai thật; Ngũ luân thư (Go Rin no Sho) của Miyamoto Musashi đọc thế nào; Binh pháp Tôn Tử và võ học (tư tưởng, không quân sự hiện đại); võ đức trong võ Việt (các điều răn, lời thề nhập môn — viết rào); hệ thống đai màu ra đời thế nào (Kano, cuối thế kỷ 19) và ý nghĩa; Thiền, Đạo giáo và võ; "đạo của người võ sĩ" — các góc nhìn khác nhau. Giữ slug: vo-la-gi-va-cau-chuyen-ve-nguoi-tho-moc-vo-thuat (đổi góc: chữ võ, nghĩa gốc và câu chuyện ngụ ngôn người thợ mộc — kể như ngụ ngôn, gắn nhãn) · kham-pha-mot-goc-nhin-khac-ve-vo-dao-dao-cua-nguoi-vo-si (bujutsu → budo) · suy-nghi-ben-le-chuyen-chiec-dai-trong-cap-bac-vo-thuat (lịch sử hệ thống đai màu).

10 bài viết
📚

Khoa học trong võ thuật

Võ dưới góc vật lý, sinh học, tâm lý — và kiểm chứng huyền thoại: vật lý của cú đấm (động lượng, xung lực, vì sao xoay hông); đòn đá và sinh cơ học; bẻ gạch, chặt ván có bí mật gì (vật lý, không hướng dẫn tập); cú đấm một inch; phản xạ và thời gian phản ứng; "nội công", khí công, điểm huyệt và cách không đả ngưu đối chiếu khoa học; những màn võ sư "nội công" thất bại trước võ sĩ thể thao (hiện tượng, không nêu tên); tư thế và sự tự tin (power pose, nội tiết, tranh luận nhân bản); vì sao người tập võ khó bị "đứng hình" (stress, adrenaline); trí nhớ vận động và luyện quyền. Giữ slug: kham-pha-moi-tuong-quan-giua-khoa-hoc-vat-ly-va-vo-thuat · tam-ly-va-noi-tiet-co-the-trong-vo-thuat-tu-the-su-tu-tin (power pose và cuộc khủng hoảng nhân bản) · noi-da-ga-voi-nhung-khoanh-khac-tham-hai-cua-cac-vo-si-troi-giang (đổi tít: võ sư "nội công" bị kiểm chứng — vì sao thất bại; không nêu tên).

10 bài viết
📚

Nhân vật, huyền thoại và võ trên màn ảnh

Những con người làm nên lịch sử võ và hình ảnh võ trong văn hoá đại chúng: Lý Tiểu Long – sự nghiệp, Triệt quyền đạo, di sản (dữ kiện công khai, không thuyết âm mưu về cái chết); Miyamoto Musashi – kiếm khách và hoạ sĩ; Funakoshi Gichin – người đưa karate vào Nhật; Diệp Vấn thật và Diệp Vấn trên phim; Hoàng Phi Hồng – thầy thuốc, võ sư và nhân vật điện ảnh; Hélio Gracie và gia đình Gracie; phim võ thuật Hồng Kông – từ Thiệu Thị đến thập niên 1990; chưởng Kim Dung và Cổ Long ảnh hưởng thế nào tới cách người Việt hình dung võ; võ thuật trong phim Việt; nữ võ sĩ và nữ hiệp trong lịch sử – văn học. Giữ slug: mot-so-dieu-bi-mat-chua-biet-ve-huyen-thoai-ly-tieu-long (đổi tít: Lý Tiểu Long — sự thật ít người biết, kiểm chứng được) · to-su-cua-nhu-dao-jigoro-kano-va-phuong-phap-luyen-tap-randori-nhu-dao (Kano Jigoro: nhà giáo dục và randori — góc nhân vật, không lặp bài lịch sử judo).

10 bài viết